Financieel gedrag model

Inleiding
Dit gedragsmodel is ontwikkeld om te begrijpen welke factoren van invloed zijn op gezond financieel gedrag bij Nederlandse studenten. Gezond financieel gedrag wordt in dit model gedefinieerd als gedrag dat leidt tot een stabiele financiële situatie, waarbij studenten tevreden zijn met hun financiële status, geen overmatige schulden hebben en weinig financiële stress ervaren.
Het model identificeert verschillende kernvariabelen die elkaar wederzijds beïnvloeden en uiteindelijk het financiële gedrag bepalen. Deze variabelen zijn onderverdeeld in factoren die directe en indirecte invloed hebben.
Model
Het gedragsmodel dient als hulpmiddel om te analyseren wat direct en indirect effect heeft op het financiële gedrag van studenten. Het model is verdeeld in vier categorieën, elk met een unieke rol in het verklaren van gezond financieel gedrag:
- Intensie(Paars): De vastberadenheid van een student om gezond financieel gedrag te vertonen. Dit wordt beïnvloed door financiële kennis, houding, subjectieve normen en waargenomen gedragscontrole.
- Financieel Gedrag(Oranje): De feitelijke acties en keuzes die een student maakt, zoals sparen, lenen en budgetteren. Deze gedragingen zijn het directe resultaat van intentie en waargenomen controle.
- Status(Geel): De financiële situatie die voortkomt uit het gedrag van de student. Dit omvat tevredenheid met financiële status, schulden en financiële stress.
- Gezond Financieel Gedrag(Groen): Het uiteindelijke doel van het model. Gezond financieel gedrag leidt tot een stabiele financiële situatie met tevredenheid, minimale schulden en weinig stress.
1. Intensie
Intensie vormt de centrale factor die het financiële gedrag aanstuurt. Het is de vastberadenheid van een student om gezond financieel gedrag te vertonen. Deze intentie wordt beïnvloed door diverse factoren:
Financiele kennis
Financiële kennis omvat het begrip van financiële concepten zoals budgetteren, schulden beheren en sparen. Het kan worden opgebouwd door:
- Opvoeding: De invloed van ouders en verzorgers op de financiële geletterdheid van een student.
- Educatie: Lessen op school of workshops die gericht zijn op financiële educatie.
Houding
Houding verwijst naar de opvattingen en emoties van een student over financiële zaken. Dit wordt gevormd door:
- Persoonlijke waarden: Bijvoorbeeld verantwoordelijkheid en onafhankelijkheid, die een student positief kunnen motiveren.
Subjectieve normen
Subjectieve normen verwijzen naar de sociale druk die een student ervaart. Belangrijke factoren hierbij zijn:
- Sociale invloeden: De verwachtingen van familie, vrienden en andere sociale groepen.
- Media: De invloed van advertenties, sociale media en nieuws op financiële beslissingen.
Waargenomen gedragscontrole
Waargenomen gedragscontrole gaat over de mate waarin een student denkt dat ze in staat zijn om gezond financieel gedrag uit te voeren. Dit bestaat uit:
- Persoonlijke vaardigheden: Zoals budgetteren, plannen en probleemoplossend vermogen.
- Omgevingsfactoren: Zoals toegang tot financiële middelen en ondersteuning vanuit de maatschappij.
2. Financieel Gedrag
Financieel gedrag omvat de daadwerkelijke acties van studenten met betrekking tot financiën, zoals sparen, lenen en budgetteren. Deze gedragingen worden direct bepaald door de intentie en waargenomen gedragscontrole.
3. Status
De financiële status van een student is een belangrijke uitkomst van hun gedrag. Deze status wordt beïnvloed door:
- Blij met financiële status: Blij en tevredenheid over de eigen financiële situatie.
- Schulden: Het niveau en beheer van eventuele leningen of schulden.
- Zorgen/stress: De hoeveelheid financiële stress die een student ervaart.
4. Gezond Financieel Gedrag
Gezond financieel gedrag wordt gezien als het uiteindelijke doel van dit model. Dit omvat het behouden van een stabiele financiële situatie met:
- Een gevoel van tevredenheid.
- Minimale of beheersbare schulden.
- Weinig tot geen financiële stress.
Hoe zou je het model kunnen gebruiken
Het model biedt een raamwerk dat kan worden gebruikt in verschillende contexten:
- Probleemanalyse:
- Organisaties kunnen het model toepassen om een beter begrip te krijgen van hun doelgroep. Bijvoorbeeld, bij het ontwerpen van oplossingen voor financiële problemen bij studenten, kan het model helpen om te identificeren waar knelpunten zitten en welke interventies het meest effectief kunnen zijn.
- Algemeen gebruik als template:
- Het model is flexibel en kan worden aangepast voor andere doelgroepen, zoals werkenden of gepensioneerden, of voor andere gedragingen, zoals gezonder eten of duurzaam leven.
- Onderzoek:
- Het model kan dienen als basis voor verder onderzoek naar gedragsveranderingen in financiële keuzes en welzijn.
- Onderwijs:
- Scholen en universiteiten kunnen het model gebruiken om gerichte lesprogramma's te ontwikkelen die studenten voorbereiden op financieel onafhankelijkheid.
- Beleidsontwikkeling:
- Beleidsmakers kunnen het model toepassen om interventies te ontwerpen die schulden en financiële stress bij studenten verminderen.
- Persoonlijke begeleiding:
- Financieel adviseurs kunnen het model gebruiken om specifieke gebieden te identificeren waar studenten extra ondersteuning nodig hebben.
Hoe heb ik het model toegepast
Door het gedrag model is het duidelijk te zien waar de grootste invloed(en) zit(ten) op gezond financieel gedrag. Hierbij was dit in het geval van de app waarop ik het op toegepast heb intensie. Waarvan de gootste factor de houding van de studenten was. Na aanleiding van een test van ons product, maakten studenten keuzes op basis van hun eigen voorkeuren, zonder naar het bedrag te kijken. Zo vond de één het leuker om popcorn te eten met een film erbij, maar de ander het leuker om te stappen.
Nadat de student door alle keuzes is gegaan laten we een overzicht zien van hun keuzes. Dit overzicht benadrukt welke beslissingen bijdragen aan gezond financieel gedrag en welke niet, waardoor studenten hun financiële kennis en vaardigheden verder kunnen ontwikkelen.
Tot slot hebben wij de subjectieve normen aangepakt door een online versie te maken, waarbij je je kamer het snelst kunt verbeteren door financiële gezonde keuzes te maken. Op deze manier ervaren de studenten de druk van andere studenten om goed te presteren.
Op deze manieren pakken wij meerdere intensies aan van een Nederlandse student om hun financieel gedrag aan te passen, wat leid tot gezond financieel gedrag.
Onze app doet dus niks met de financiële satus van de persoon.



Conclusie
Het gedragsmodel laat zien hoe factoren zoals financiële kennis, houding, subjectieve normen en waargenomen gedragscontrole bijdragen aan de intentie en het gedrag van studenten. Door de focus te leggen op educatie, persoonlijke waarden, sociale invloeden en vaardigheden, kunnen studenten worden ondersteund in het bereiken van gezond financieel gedrag, wat uiteindelijk leidt tot een betere financiële status en welzijn.
Bronnen
- Shim, S., Barber, B. L., Card, N. A., Xiao, J. J., & Serido, J. (2010). The Student Financial Well-Being Model. Opgehaald van https://www.researchgate.net/figure/The-Student-Financial-Well-Being-Model-Shim-et-al-2010_fig1_358646693
- Xiao, J. J., Tang, C., & Serido, J. (2020). Conceptual Model of Financial Behavior and Quality of Life. Opgehaald van https://www.researchgate.net/figure/Conceptual-Model-of-Financial-Behavior-and-Quality-of-Life_fig1_340566285
- Boomstrategie. (n.d.). Gedrag beïnvloeden met de Theory of Planned Behavior van Ajzen. Opgehaald van https://boomstrategie.nl/model/gedrag-beinvloeden-met-de-theory-planned-behavior-van-ajzen
- Janssens, K., Verhofstadt, L., Vervoort, T., & Loeys, T. (2023). Journal of Social and Personal Relationships. Opgehaald van https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/02654075231153352
- Raymond van Dongelen, (2024). Conceptual model
- Onderzoeks inzichten van deskresearch en test resultaten
Gallerij:
